Bach is de componist waar ik altijd naar kan luisteren. Mijn vader speelde kerkorgel, en Bach kreeg ik dus met de paplepel ingegoten. Later toen ik zelf ook wat beter orgel (en later piano) leerde spelen was Bach verplichte literatuur.
Wat me enorm aanspreekt aan Bach’s muziek is de haast spreekwoordelijke mathematische precisie waarmee lijnen in de muziek zijn uitgewerkt. Daarnaast lijken Bach’s werken vaak inzichtelijk en redelijk eenvoudig van opbouw. Toch valt het bij bestudering van de partituur en instuderen van een stuk vaak enorm tegen. Wie niet begrijpt wat ik bedoel moet eens de triosonates voor orgel bestuderen.
De uitvoeringen van Glenn Gould ken ik al vanaf mijn studententijd. Ik heb in 1982 een van de eerste Cdspelers gekocht, een Philips CD-104, en daar draaide ik cd’s van de muziekuitleen van de universiteit op. Glenn Goulds hernieuwde uitvoering van de Goldberg Variaties was bij mijn toen populair net als de Italiaanse Suiten. Muziek die ik overigens ook op LP heb, en daar luister ik tegenwoordig net zo vaak naar.
De eerste CD’s van Murray Perahia heb ik ook rond 1983 gekocht, toendertijd had hij alle Mozart piano concerten opgenomen op een cd of 8. De meeste heb ik, want hoewel de opname kwaliteiten in 1983 nog al wisselend waren, was wel duidelijk dat de maestro enorm lichtvoetig,- dat is voor een pianist een verkeerde term-, en enorm vituoos aan de toetsen was. Z’n interpretaties van Mozart’s muziek hebben mij ook Mozart doen ontdekken.
Enige tijd geleden heeft Perahia ook de Goldberg Variaties en de pianoconcerten van Bach opgenomen. Deze CD’s wilde ik natuurlijk hebben.. De vergelijking tussen de wiskunde leraar en de dichter …
|
|
Murray Perahia: Bach Keyboard Concertos Nos. 1, 2 & 4 Academy of St. Martin in the Fields Opnames 2001(?) Sony Music, 2001, SK 89245 |
|
|
Glenn Gould: Bach Piano Concertos Nos. 1, 4 & 5 Columbia Symphony Orchestra, Bernstein/Golschmann Opnames 1957, 1958, 1959 CBS, 1983, MYK 38524 |
Wat meteen opvalt aan Glenn Gould als je naar zijn uitvoeringen luistert:
Glenn Gould is na zo lang luisteren tijdens mijn tentamenperiodes op de universiteit wel de referentie waar anderen worden afgemeten. De karakteristieke uitvoeringen door Glenn herken je dan na verloop van tijd ook onmiddelijk.
Murray Perahia’s uitvoering kenmerkt zich door een ‘romantischer’ interpretatie van Bach, mooie versieringen in de muziek, tempo wisselingen, veel meer variatie in de aanslag, het zit er allemaal in. En in tegenstelling tot wat je misschien denkt, de romaticus speelt wel degelijk op tempo. Het is Bach, dus allereerst eens de meetbare feiten op een rijtje:
Gould voert de drie delen van Sonate 1 uit in resp. 8:38, 7:19 en 8:24 minuten
Perahia doet hetzelfde in resp. 7:12, 6:09 en 7:18 minuten.
De verschillen zijn 1:26, 1:10 en 1:06 minuten, dus 3:42 op de 24:21 minuten tijd die Gould over de gehele sonate doet (15% sneller). Voor sonate 4 gelden overigens andere waarden, daar zitten de heren een stuk minder ver uit elkaar en is Gould in het derde deel zelfs sneller dan Perahia. Tot zover de cijfers, ik weet het het zegt niets over muziek maar geeft wel aan dat Gould qua tempo niet sneller is dan de uitvoering van Perahia ook al lijkt dat soms anders.
Kiezen tussen twee prachtige uitvoeringen is moeilijk en eigenlijk niet nodig. Het is een kwestie van sfeer en voorkeur. Iemand die maar 1 van de twee uitvoeringen heeft zou ik adviseren om de andere ook onmiddelijk ter vergelijk aan te schaffen.
En als alternatief: Beide heren hebben ook de Goldberg Variaties van Bach opgenomen (Gould zelfs twee keer).
© Maarten&Annemarie, October 2001
Last updated: October 14, 2001
