Platenspeler.Com |
 |
Platenspeler.Com |
|
Enige tijd geleden ontving ik van hear.nl collega Sodejuu een paar AD797 chips speciaal voor dit ontwerp. En hoewel ik mezelf natuurlijk zeer overschat als zelfbouwer, zeker qua planning en deadlines gaat het er nu toch eindelijk van komen: Ik ga een OpAmp gebaseerde phono versterker maken met RIAA correctie.
Laten we beginnen met een blik te werpen op de Datasheets van de AD797, om een beeld te krijgen van de hebbelijkheden en de onhebbelijkheden van deze chip. Ik ben met name geinteresseerd in de gevoeligheid en de voeding die noodzakelijk is om deze opamps aan te sturen.
Gelukkig is de AD797 niet een erg ingewikkelde gast: De voedingspanning mag varieren tussen ±5 en ±15 Volt en dat geeft voldoende mogelijkheden. De AD797 is (volgens de datasheet) ideaal als pre amplifier voor microfoon en zelfs IR en Sonar toepassingen. Nou, zo diep wilde ik niet gaan maar goed om te weten dat het een capabel baasje is.
Ik ben er absoluut niet zeker van of dit project een succes gaat worden, maar lees maar mee.
Zoals op de eerste pagina al aangegeven ging ik in eerste instantie uit van het volgende schema:
Voedingslijnen V+ (pin 7) & V- (pin 4) en correctie (pin 8) zijn in het schema niet aangesloten. Het schema zou moeten werken voor een aantal OpAmps. Of het ook werkt voor de AD797 zullen we moeten zien.
Tevens kan voor MC versterking weerstand Ri van 47k vervallen. MC elementen hebben sowieso volledig andere impedantie karakteristieken. Hier ga ik later apart naar kijken.
Omdat ik heb ervaren dat je eerste kennismaking met dit soort projecten later toch nog op de schop moet ga ik proberen eerst eens een prototype te bouwen opgebouwd uit kleine modules. Logisch dat het versterker deel daarmee ook wel zo goed als klaar is, maar toch geeft e.e.a. wat extra vrijheden:
Dus in eerste instantie heb ik voor de GeenPre maar even een eigen voeding in elkaar gezet met een eigen transformator. Met het idee erachter dat ik het grootste deel alsnog op de Power Supply van de GeenKloon aan kon sluiten. De datasheet van de AD797 geeft aan dat de voedingspanning (zowel Vac- als Vac+) tussen de 5 en 18 Volt moet liggen, maar gezien het feit dat de meeste meetwaarden worden gespecificeerd rond de 15 Volt heb ik besloten ook rondom de 15 Volt te blijven voor dit ontwerp.
De power supply heb ik daarom uiteindelijk zoals in de figuur hierboven beschreven opgezet.
Om toch met de voeding van de GeenKloon te kunnen werken kunnen we een spanningsstabilisator gebruiken om de waardes van V+ en V- te stabiliseren. We hebben dan nodig:
De power supply is af, en het wachten is nu op de amp.
Voor de opbouw gebruik ik Epoxy printplaat met vertinde eilandjes waar ik de AD797 gemakkelijk in kan prikken en voedingslijnen en andere aansluitingen prima op kwijt kan. De andere componenten, weerstanden en caps, worden hiertussen gelegd en wel zodanig dat ik ooit in staat moet zijn om ze door een beter exemplaar te vervangen. Voor de bedrading gebruik ik zilverdraad.
Even lezend in de datasheets van de AD797 ontdek ik dat ik goed op moet passen voor statische ontlading want daar is zo'n opamp wel gevoelig voor. Tevens zijn er op de AD797 nog aansluitingen die niet in mijn versterker schema voorkomen maar wel belangrijk zijn voor voorkomen van de vervorming.
Eerst moet de proto af, maar mocht deze fase succesvol zijn afgerond dan ga ik verder met de onderstaande zaken:
De volgende stap wordt het uitzoeken van een leuke behuizing. Hier moet ik eens even over nadenken, want hoewel aluminium heeft bewezen een prima kast op te leveren (met name doordat het niet magnetisch is) zijn er natuurlijk prima andere oplossingen te bedenken zolang je de voeding van de phono maar ver weg kan plaatsen van de versterker. Bij buizen is dit toch altijd nog een enorm gepuzzel, maar in het geval van een OpAmp versterker had ik zelfs kunnen wegkomen met een gestabiliseerde Stekkertransformator. Hmmm, no way...
Ook wil ik na gaan denken over eventuele switches en idicatoren. Je vraagt je bijvoorbeeld af of er een switch tussen MC en MM elementen moet gaan komen. Daarnaast is een simpele LED die aangeeft dat er spanning op een versterker staat ook altijd reuze welkom. Je zoekt je tenslotte een ongeluk als per ongeluk iemand de stekker van de voeding even naast de stekkerdoos heeft gelegd om te stofzuigen.
Ervaring heeft geleerd dat een phono versterker zeer gevoelig is voor invloeden van buitenaf. Ik wil daarom de versterker in een aparte afgeschermde behuizing plaatsen.
De versterker komt dus in zo'n zelfde lage aluminium behuizing. Ik wil hem voorzien van een kleine LED om aan te geven dat er spanning op staat. Tussen de voeding en de versterker gebruik ik dezelfde kabel als tussen Loekie en zijn voeding (afgeschermde 6-aderige dunne kabel met 0.14mm aders). De aansluiting maak ik middels een XLR aansluiting).
De test van het ontwerp kwam toen 1 kanaal af was. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er niet veel van had verwacht, en het leuke is dat komt meestal uit ook. In eerste instantie klonk het nergens naar: veel hoog en weinig lage tonen en een versterker die behoorlijk instabiel was zeker als de ingang even los zou hangen zou dit desastreus gaan worden voor m'n speakers.
Kijkend op het schema concludeerde ik dat condensator C1 waarschijnlijk een verkeerde waarde had en dat ik de input impedantie toch echt in de gaten moest houden met weerstand Ri wilde het ontwerp stabiel blijven.
Opnieuw luisterend naar het eerste kanaal kon ik concluderen dat e.e.a. goed genoeg klonk om ook het andere kanaal te gaan maken. Foto's moeten nog even wachten, de digitale camera is elders.
| << Page 1: Introductie | Page 3 : Luisteren >> |